Οι εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου 2026 σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έφεραν σημαντικές ανατροπές στον πολιτικό χάρτη της Γερμανίας και δημιούργησαν νέα πίεση, στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η AfD αναδείχθηκε πρώτη δύναμη, ενώ η CDU του Μερτς έμεινε κάτω από το όριο του 5% και για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας, δεν εκπροσωπείται στο συγκεκριμένο κρατιδιακό κοινοβούλιο. Στο Βερολίνο, η Die Linke ήρθε πρώτη, με την CDU να περιορίζεται στη δεύτερη θέση και την AfD να καταγράφει το καλύτερο αποτέλεσμά της μέχρι σήμερα, στην πρωτεύουσα.
Ο ίδιος ο Μερτς χαρακτήρισε το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία «καταστροφή», αλλά ξεκαθάρισε, ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την καγκελαρία και ότι θα συνεχίσει, την κυβερνητική του ατζέντα.
Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία: Η AfD πρώτη, η CDU εκτός Βουλής
Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ για τους Χριστιανοδημοκράτες.
Με βάση το επίσημο αποτέλεσμα, η AfD συγκέντρωσε 38,2%, έναντι 35,5% της SPD. Η Linke πήρε 6,5% και οι Πράσινοι 5,7%.
Η CDU έμεινε στο 4,9%, ενώ το BSW συγκέντρωσε 4,8%, με αποτέλεσμα και τα δύο κόμματα να μείνουν, εκτός Landtag.
Η επίδοση της AfD ήταν εντυπωσιακή σε σχέση με το 2021, όταν είχε λάβει 16,7%. Με το 38,2% του 2026 έγινε για πρώτη φορά η ισχυρότερη πολιτική δύναμη, στο συγκεκριμένο κρατίδιο.
Η SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ έχασε έδαφος σε σχέση με το 39,6% του 2021, αλλά παρέμεινε στη δεύτερη θέση και εξακολουθεί να έχει δυνατότητα, σχηματισμού κυβέρνησης. Η μέχρι σήμερα κυβέρνηση SPD–Linke δεν διαθέτει πλέον την απαιτούμενη πλειοψηφία, επομένως απαιτείται νέος κυβερνητικός συνδυασμός.
Το ZDF σημειώνει, ότι η CDU για πρώτη φορά στην ιστορία της δεν θα εκπροσωπείται σε κοινοβούλιο γερμανικού κρατιδίου, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην ήττα.
Βερολίνο: Πρώτη η Linke, δεύτερη η CDU, τρίτη η AfD
Η εικόνα ήταν διαφορετική αλλά εξίσου προβληματική για το κόμμα του Μερτς, στην πρωτεύουσα.
Τα τελικά αποτελέσματα για τις δεύτερες ψήφους διαμορφώθηκαν ως εξής:
| Κόμμα | Ποσοστό |
|---|---|
| Die Linke | 25,7% |
| CDU | 18,8% |
| AfD | 16,3% |
| Πράσινοι | 14,3% |
| SPD | 12,1% |
| FDP | 2,5% |
| BSW | 2,6% |
Τα στοιχεία προέρχονται από την επίσημη εκλογική υπηρεσία του Βερολίνου.
Η Linke υπερδιπλασίασε ουσιαστικά την προηγούμενη επίδοσή της και έγινε για πρώτη φορά η ισχυρότερη δύναμη στο Abgeordnetenhaus. Η CDU, αντίθετα, υποχώρησε από το 28,2% του 2021 στο 18,8%, ενώ η AfD ανέβηκε από 9,1% σε 16,3%.
Το SPD υπέστη επίσης μεγάλη απώλεια και περιορίστηκε στο 12,1%.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει, ότι η σημερινή κυβέρνηση CDU–SPD στο Βερολίνο δε διαθέτει πλέον την ίδια πολιτική βάση και απαιτούνται νέες διαπραγματεύσεις, για το σχηματισμό κυβέρνησης.
Το κοινό στοιχείο των δύο εκλογών
Οι δύο εκλογές είχαν διαφορετικούς νικητές -AfD στο Μεκλεμβούργο και Linke στο Βερολίνο- αλλά ένα κοινό αποτέλεσμα: απώλειες για τα παραδοσιακά κόμματα του πολιτικού κέντρου.
Το Reuters υπογραμμίζει ακριβώς αυτή τη μεταβολή, σημειώνοντας, ότι η AfD ενισχύθηκε σημαντικά ενώ ταυτόχρονα η Linke κέρδισε το Βερολίνο. Για το Reuters, τα αποτελέσματα αποτελούν ένδειξη της πίεσης που δέχεται πλέον το γερμανικό, πολιτικό κέντρο.
Στο Μεκλεμβούργο η μετατόπιση ήταν προς τα δεξιά, ενώ στο Βερολίνο προς τα αριστερά. Το αποτέλεσμα επομένως, δεν αποτυπώνει μια ενιαία κατεύθυνση της γερμανικής κοινωνίας, αλλά ισχυρότερη πόλωση και κατακερματισμό του κομματικού συστήματος.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα για τον Φρίντριχ Μερτς
Το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα αφορά στην CDU και τον ίδιο τον καγκελάριο.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το κόμμα του Μερτς έλαβε μόλις 4,9%. Πρόκειται, σύμφωνα με το Reuters, για το χειρότερο αποτέλεσμα της CDU σε κρατιδιακές εκλογές στη μεταπολεμική Γερμανία.
Στο Βερολίνο, η CDU παρέμεινε δεύτερη, αλλά έχασε περίπου 9,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο αποτέλεσμα, ενώ η AfD κέρδισε πάνω από επτά μονάδες.
Το Reuters αναφέρει, ότι οι ήττες έχουν εντείνει τις πιέσεις προς τον καγκελάριο ιδιαίτερα, καθώς η κυβέρνηση CDU–SPD αντιμετωπίζει ήδη διαφωνίες, για το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.
Ο Μερτς δεν παραιτείται
Παρά το αποτέλεσμα, ο Μερτς δήλωσε, ότι θα παραμείνει καγκελάριος και ότι θα συνεχίσει την κυβερνητική του πολιτική.
Μετά το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο υπήρξαν συζητήσεις σχετικά με το αν η εκλογική αποτυχία θα μπορούσε, να προκαλέσει κρίση ηγεσίας στο CDU. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με το Associated Press, δεν έχει εμφανιστεί οργανωμένη αμφισβήτηση της ηγεσίας του Μερτς.
Ο ίδιος υποστήριξε, ότι τα αποτελέσματα δεν αλλάζουν την ανάγκη να προχωρήσει η κυβέρνηση στις μεταρρυθμίσεις που έχει εξαγγείλει, μεταξύ άλλων σε φορολογία, συντάξεις και οικονομική πολιτική.
Η AfD είναι πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα για την CDU;
Η άνοδος της AfD αποτελεί το πιο άμεσο εκλογικό πρόβλημα για τη CDU.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η AfD έφτασε το 38,2%, ενώ στο Βερολίνο το 16,3%, το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει ποτέ στην πρωτεύουσα.
Το Reuters συνδέει την άνοδο της AfD με τη δυσαρέσκεια για την οικονομική κατάσταση, το κόστος ενέργειας και τη μεταναστευτική πολιτική, ενώ επισημαίνει, ότι η ενίσχυση του κόμματος αυξάνει την πίεση προς τη CDU για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει την AfD.
Παράλληλα, η πολιτική της CDU να μην συνεργάζεται με την AfD, το λεγόμενο «τείχος προστασίας» (Brandmauer), βρίσκεται υπό μεγαλύτερη πίεση, καθώς τα εκλογικά ποσοστά της AfD αυξάνονται. Το Reuters σημειώνει, ότι η συζήτηση αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς η AfD ενισχύεται, σε διαδοχικές κρατιδιακές εκλογές.
Οικονομία και κυβερνητικό πρόγραμμα
Οι εκλογές δεν πραγματοποιήθηκαν σε πολιτικό κενό. Ο Μερτς έχει συνδέσει την πολιτική του με μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση, της γερμανικής οικονομίας. Όμως το Reuters αναφέρει, ότι οι κυβερνητικές αλλαγές -ιδιαίτερα στο ασφαλιστικό και στις κοινωνικές δαπάνες- προκαλούν αντιδράσεις ακόμη και μέσα στον κυβερνητικό συνασπισμό CDU-SPD.
Το πρόβλημα για τον Μερτς είναι επομένως διπλό, καθώς πρέπει να υπερασπιστεί το κυβερνητικό πρόγραμμα απέναντι στις αντιδράσεις, ενώ ταυτόχρονα η CDU χάνει εκλογικό έδαφος σε κρατίδια, όπου η AfD εμφανίζεται, ιδιαίτερα ισχυρή.
Το Deutschlandfunk, αναλύοντας τα αποτελέσματα, σημειώνει, ότι η εκλογική εικόνα αποτυπώνει σημαντικές μετακινήσεις των ψηφοφόρων και ότι η CDU αντιμετωπίζει πλέον σοβαρό πρόβλημα τόσο από τα δεξιά, όσο και από άλλες πολιτικές δυνάμεις.
Το τοπίο που διαμορφώνεται από δω και πέρα
Οι εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου δε ρίχνουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση Μερτς. Δεν αλλάζουν δηλαδή αυτομάτως την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στη Bundestag, ούτε την πρωθυπουργία της χώρας. Αυτό που αλλάζει είναι το πολιτικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο κυβερνά.
Η CDU υπέστη ιστορική ήττα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και σημαντική απώλεια στο Βερολίνο. Η AfD κατέκτησε την πρώτη θέση σε ακόμη ένα κρατίδιο και ενισχύθηκε σημαντικά στην πρωτεύουσα, ενώ η Linke έγινε πρώτη δύναμη στο Βερολίνο.
Όπως συνοψίζει το Reuters, τα αποτελέσματα δείχνουν διάβρωση του πολιτικού κέντρου και αυξανόμενη πίεση προς τον Μερτς, ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται οι εντάσεις στο εσωτερικό, του κυβερνητικού συνασπισμού.
Για τον ίδιο τον Μερτς, επομένως, το βασικό ζήτημα μετά τις εκλογές δεν είναι άμεση απώλεια της καγκελαρίας. Είναι αν θα μπορέσει να ανακόψει την εκλογική φθορά της CDU, να διατηρήσει τη συνοχή της κυβέρνησης CDU–SPD και να αντιμετωπίσει την περαιτέρω άνοδο της AfD, ενώ προωθεί τις οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις του. Οι επόμενες πολιτικές εξελίξεις θα δείξουν, αν οι συγκεκριμένες κρατιδιακές ήττες θα παραμείνουν ένα εκλογικό πλήγμα ή θα μετατραπούν σε ευρύτερη κρίση, για την ηγεσία του.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
